स्लाइडिंग् ग्लासद्वाराः अनेकेषां गृहस्वामीणां कृते लोकप्रियः विकल्पः अस्ति । ते एकं चिकणं, आधुनिकं रूपं प्रदास्यन्ति तथा च भवतः गृहे प्रचुरं प्राकृतिकं प्रकाशं प्रविशन्ति।
परन्तु यदा एतेषां द्वाराणां स्थापनायाः प्रतिस्थापनस्य वा विषयः आगच्छति तदा उपलब्धानां मानक-आकारानाम् अवगमनं महत्त्वपूर्णम् अस्ति । अस्मिन् पोस्ट् मध्ये वयं सर्वाधिकं अन्वेषणं करिष्यामः सामान्यस्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य आकाराः तथा च भवतः गृहस्य कृते समीचीनपरिमाणानां चयनं किमर्थं महत्त्वपूर्णम्।
मानक स्लाइडिंग ग्लास द्वार आकार
यदा स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य विषयः आगच्छति तदा मानकप्रमाणाः सन्ति येषां अनुसरणं अधिकांशः निर्मातारः कुर्वन्ति । स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य सर्वाधिकं सामान्यं आकारं ८० इञ्च् ऊर्ध्वं ६० तः ७२ इञ्च् यावत् विस्तृतं च भवति ।
मानक आकाराः किमर्थम् एतावन्तः महत्त्वपूर्णाः सन्ति ? ते प्रतिस्थापनद्वाराणि अन्वेष्टुं बहु सुकरं कुर्वन्ति यदि भवतः कदापि तेषां आवश्यकता भवति। भवद्भिः कस्टम् आदेशस्य अतिरिक्तव्ययस्य वा चिन्ता न भविष्यति।
मानक ८०-इञ्च् ऊर्ध्वतायाः अतिरिक्तं भवन्तः अपि ज्ञातुं शक्नुवन्ति स्खलनद्वाराणि ये ८२ वा ९६ इञ्च् ऊर्ध्वं भवन्ति । एतेन भवतः गृहस्य विन्यासस्य, डिजाइनस्य च आधारेण किञ्चित् लचीलता प्राप्यते ।
२-पैनल-स्लाइडिंग्-द्वारानाम् कृते मानक-विस्ताराः सन्ति : १.
- ६० इञ्च् (५ फीट्) २.
- ७२ इञ्च् (६ फीट्) २.
- ९६ इञ्च् (८ फीट्) २.
यदि भवतः बृहत्तरं उद्घाटनं अस्ति अथवा अधिकं काचम् इच्छति तर्हि ३-पैनल-स्लाइडिंग्-द्वाराणि अपि उपलभ्यन्ते । तेषां मानकविस्तारेषु अन्तर्भवति : १.
- १०८ इञ्च् (९ फीट्) २.
- १४४ इञ्च् (१२ पाद) २.
मनसि धारयतु यत् एते सर्वाधिकं सामान्याः आकाराः सन्ति चेदपि नूतनं स्लाइडिंग् ग्लासद्वारं क्रेतुं पूर्वं भवतः विशिष्टं उद्घाटनं मापनं सर्वदा सर्वोत्तमम्। एतेन भवन्तः स्वगृहस्य कृते सम्यक् उपयुक्तं प्राप्नुवन्ति इति सुनिश्चितं भविष्यति।
स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य आकारं प्रभावितं कुर्वन्तः कारकाः
स्लाइडिंग् ग्लासद्वारं चयनं कुर्वन् विविधकारकाणां विचारः महत्त्वपूर्णः भवति ये भवतः आवश्यकस्य आकारस्य प्रभावं कर्तुं शक्नुवन्ति । एकं महत्त्वपूर्णं कारकं भवतः गृहे उपलब्धं भित्तिस्थानं, उद्घाटनस्य आकारः च अस्ति । द्वारं सम्यक् उपयुज्यते इति सुनिश्चित्य भवन्तः सावधानीपूर्वकं मापनं कर्तुम् इच्छिष्यन्ति।
अन्यत् मनसि स्थापनीयं कारकं भवतः स्लाइडिंग् द्वारे भवन्तः इच्छितानां पटलानां संख्या अस्ति । द्विपटलद्वाराणि सर्वाधिकं प्रचलन्ति, परन्तु यदि भवतः विस्तृतं उद्घाटनं भवति तर्हि भवन्तः त्रिफलकद्वारम् अपि चतुःपटलद्वारं स्वीकुर्वन्ति । अधिकानि पटलानि समग्रतया विस्तृततरं द्वारम् इति अर्थः ।
अनुकूलनविकल्पाः भवतः स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य आकारं अपि प्रभावितं कर्तुं शक्नुवन्ति । यदि भवतः अद्वितीयाः आवश्यकताः वा प्राधान्यानि वा सन्ति तर्हि भवतः मानकद्वारस्य अपेक्षया कस्टम् आकारस्य द्वारस्य आदेशः दातव्यः भवेत् । अस्मिन् ऊर्ध्वता, विस्तृतविस्तारः, असामान्यविन्यासः वा अन्तर्भवितुं शक्नोति ।
अन्ये केचन कारकाः ये स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य आकारं प्रभावितुं शक्नुवन्ति तेषु अन्तर्भवन्ति :
- भवतः गृहस्य वास्तुशैली
- प्राकृतिकप्रकाशस्य परिमाणं भवन्तः प्रविष्टुं इच्छन्ति
- भवतः पालतूद्वारस्य आवश्यकता अस्ति वा अन्यविशेषविशेषता वा
अन्ततः, आकारस्य अन्तिमनिर्णयं कर्तुं पूर्वं स्वस्य स्थानस्य, स्वस्य आवश्यकतानां च सावधानीपूर्वकं विचारः करणीयः इति मुख्यम् । व्यावसायिकेन सह कार्यं कृत्वा भवतः गृहस्य कृते सम्यक् उपयुक्तं प्राप्तुं सुनिश्चितं कर्तुं साहाय्यं कर्तुं शक्यते।
2-पैनल स्लाइडिंग ग्लास द्वार आकार
द्वि-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वाराः अद्यत्वे गृहेषु भवन्तः सर्वाधिकं लोकप्रियाः सामान्याः च प्रकाराः सन्ति । तेषु एकः नियतः पटलः एकः स्खलितः पटलः च भवति, येन भवन्तः एकैकं द्वारस्य अर्धभागं उद्घाटयितुं शक्नुवन्ति । एतेन ते लघुमध्यमप्रमाणस्य उद्घाटनानां कृते आदर्शाः भवन्ति अथवा यदा भवतः द्वारस्य पूर्णविस्तारस्य उद्घाटनस्य आवश्यकता नास्ति ।
यदा 2-पैनल-स्लाइडिंग्-द्वारानाम् मानक-उच्चतायाः विषयः आगच्छति तदा भवन्तः सामान्यतया पश्यन्ति:
- ८० इञ्च् (६ पाद ८ इञ्च्) २.
- ८२ इञ्च् (६ पाद १० इञ्च्) २.
- ९६ इञ्च् (८ फीट्) २.
एतेषां द्वारेषु मानकविस्तारः अस्ति : १.
- ६० इञ्च् (५ फीट्) २.
- ७२ इञ्च् (६ फीट्) २.
- ९६ इञ्च् (८ फीट्) २.
एकं पटलं नियतं भवति इति कारणतः वास्तविकं उद्घाटनविस्तारः पूर्णद्वारविस्तारात् किञ्चित् न्यूनं भविष्यति इति मनसि धारयन्तु । यथा, ७२ इञ्च् विस्तृतस्य २-पैनल-द्वारस्य ३६ इञ्च्-विस्तृतं उद्घाटनं भविष्यति ।
यदि भवतः समीपे लघुतरं स्थानं अस्ति अथवा सुपर विस्तृत उद्घाटनस्य आवश्यकता नास्ति तर्हि 2-पैनल स्लाइडिंग् ग्लासद्वारं सम्यक् समाधानं भवितुम् अर्हति। ते अद्यापि प्रचुरं प्राकृतिकं प्रकाशं प्रविशन्ति, भवतः कक्षं न अभिभूतं विना भवतः बहिः स्थानेषु सुलभं प्रवेशं ददति ।
3-पैनल स्लाइडिंग ग्लास द्वार आकार
यदि भवतः बृहत्तरं उद्घाटनं अस्ति अथवा भवतः दृश्यं अधिकतमं कर्तुम् इच्छति तर्हि 3-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लासद्वारं गन्तुं मार्गः भवितुम् अर्हति । एतेषु द्वारेषु एकः नियतः पटलः, द्वौ स्लाइडिंग् पटलौ च दृश्यन्ते, येन भवन्तः २-पैनल-द्वारात् विस्तृततरं उद्घाटनं प्राप्नुवन्ति ।
अतिरिक्तपटलस्य अर्थः समग्रतया अधिककाचः अपि भवति, यत् भवतः स्थानं प्रकाशयितुं साहाय्यं कर्तुं शक्नोति तथा च बहिः उत्तमं संयोजनं प्रदातुं शक्नोति। भवन्तः प्रायः वासगृहेषु, भोजनक्षेत्रेषु, अन्येषु वा समागमस्थानेषु यत्र भव्यदृश्यं इष्टं भवति तत्र प्रयुक्तानि ३-पैनलद्वाराणि पश्यन्ति ।
२-पैनल-द्वारेषु इव ३-पैनल-स्लाइडिंग्-ग्लाच-द्वाराः अपि मानक-उच्चतायां आगच्छन्ति:
- ८० इञ्च् (६ पाद ८ इञ्च्) २.
- ८२ इञ्च् (६ पाद १० इञ्च्) २.
- ९६ इञ्च् (८ फीट्) २.
परन्तु अतिरिक्तपटलस्य कारणात् मानकविस्ताराः अधिकाः सन्ति :
- १०८ इञ्च् (९ फीट्) २.
- १४४ इञ्च् (१२ पाद) २.
मनसि धारयतु यत् ३-पटल-द्वारस्य वास्तविकं उद्घाटन-विस्तारः कुल-विस्तारस्य प्रायः द्वितीय-तृतीयभागः भविष्यति यतः एकः पटलः नियतः अस्ति । अतः, १०८ इञ्च् विस्तृतस्य द्वारस्य उद्घाटनं ७२ इञ्च् परिमितं स्यात् ।
यद्यपि 3-पैनल-स्लाइडिंग-काच-द्वारेषु 2-पैनल-विकल्पानां अपेक्षया बृहत्तरं उद्घाटनं आवश्यकं भवति तथापि ते भवतः गृहे एकं आश्चर्यजनकं परिवर्तनं भवितुम् अर्हन्ति । विस्तारितः काचक्षेत्रं विस्तृतं उद्घाटनं च प्रभावशालीं केन्द्रबिन्दुं भवतः बहिः जीवनस्थानेषु निर्बाधं संक्रमणं च निर्माति।
4-पैनल स्लाइडिंग ग्लास द्वार आकार
यथार्थतः विस्तृत उद्घाटनानां कृते अथवा यदा भवान् आश्चर्यजनकं काचभित्तिप्रभावं निर्मातुम् इच्छति तदा 4-पैनल-स्लाइडिंग् काचद्वाराः परमविकल्पाः सन्ति । एतेषु प्रभावशालिनः द्वारेषु द्वौ नियतपटलौ, द्वौ स्लाइडिंग् पटलौ च भवतः, येन एकैकं अर्धं स्थानं उद्घाटयितुं शक्यते ।
भवन्तः प्रायः 4-पैनलद्वाराणि बृहत्निवासक्षेत्रेषु, वाणिज्यिकस्थानेषु, अथवा प्रकाशप्रवाहं दृश्यं च अधिकतमं कर्तुं कक्षविभाजकरूपेण उपयुज्यन्ते इति प्राप्नुवन्ति । ते एकं श्वासप्रश्वासयोः कृते केन्द्रबिन्दुं निर्माय अन्तः बहिः च मध्ये रेखाः धुन्धलं कर्तुं शक्नुवन्ति ।
भव्यपरिमाणस्य कारणात् ४-पैनल-स्लाइडिंग्-काचद्वाराः २ वा ३-पैनल-विकल्पेभ्यः न्यूनाः मानकीकृताः सन्ति । परन्तु सामान्यविस्तारः १४४ इञ्च् (१२ पाद) तः प्रभावशाली १९२ इञ्च् (१६ पाद) पर्यन्तं भवितुम् अर्हति । ऊर्ध्वता भवतः स्थानस्य आधारेण भविष्यति, परन्तु ते बहुधा उच्छ्रितेषु उद्घाटनेषु अथवा तलतः छतपर्यन्तं स्थापनारूपेण अपि उपयुज्यन्ते ।
अत्र ४-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वारस्य चयनस्य केचन लाभाः सन्ति ।
- प्राकृतिकप्रकाशं दृश्यं च अधिकतमं करोति
- एकं आश्चर्यजनकं वास्तुशिल्पविशेषतां निर्माति
- अन्तरिक्षस्य अर्धं वा सर्वं वा उद्घाटयितुं लचीलापनं प्रदाति
- बृहत्तरकक्ष्याणां विभाजनार्थं वा आन्तरिक/बहिः निवासक्षेत्राणां संयोजनाय वा उपयोक्तुं शक्यते
यद्यपि ४-पैनलद्वारेषु भित्तिस्थानस्य महती मात्रा आवश्यकी भवति तथापि ते अप्रतिमशैलीं, मुक्ततां च प्रदास्यन्ति । यदि भवतः विशालः कक्षः अस्ति अथवा साहसिकं डिजाइन-वक्तव्यं कर्तुम् इच्छति तर्हि 4-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वारं सम्यक् समाधानं भवितुम् अर्हति ।
कस्टम स्लाइडिंग ग्लास दरवाजा आकार
यावद् मानकस्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य आकाराः अनेकगृहेषु सम्यक् कार्यं कुर्वन्ति, कदाचित् भवन्तः अधिकं व्यक्तिगतसमाधानस्य आवश्यकतां अनुभवन्ति। यदि भवतः असामान्यरूपेण आकारस्य उद्घाटनं वा विशिष्टानि डिजाइनलक्ष्याणि सन्ति तर्हि कस्टम् स्लाइडिंग् ग्लासद्वाराणि उत्तरं भवितुम् अर्हन्ति ।
रूढिगतद्वारस्य विचारे अनेके कारकाः मनसि स्थापयितव्याः सन्ति- १.
- भित्तिमोटाई : मानकस्लाइडिंग् द्वारचतुष्कोणाः भित्तिषु डिजाइनं भवन्ति येषां स्थूलता ४.५ वा ६.५ इञ्च् वा भवति । यदि भवतः भित्तिः भिन्ना स्थूलता अस्ति तर्हि भवतः कस्टम् फ्रेमस्य आवश्यकता भवितुम् अर्हति ।
- फ्रेम आकारः : फ्रेम आकारः द्वारस्य समग्र आकारं प्रभावितं करिष्यति। बृहत्तरः लघुतरः वा फ्रेमः भवतः उद्घाटने द्वारं कथं उपयुज्यते इति प्रभावितं कर्तुं शक्नोति ।
- काचप्रकारः : स्लाइडिंग् द्वारेषु काचविकल्पाः बहवः सन्ति, यथा अतिरिक्तसुरक्षायै टेम्पर्ड् ग्लासः, उत्तम ऊर्जादक्षतायै Low-E ग्लासः, उन्नत इन्सुलेशनार्थं डबल-पेन ग्लासः च
अन्ये कारकाः, यथा फ्रेमस्य सामग्री (विनाइल, काष्ठं, फाइबरग्लास् इत्यादयः), अपि भवतः कस्टम् स्लाइडिंग् ग्लास् द्वारस्य अन्तिम आकारं डिजाइनं च प्रभावितुं शक्नुवन्ति ।
कस्टम् आकारस्य चयनस्य लाभः अस्ति यत् भवान् एकं द्वारं निर्मातुम् अर्हति यत् भवतः स्थानस्य सम्यक् अनुकूलं भवति तथा च भवतः विशिष्टानि आवश्यकतानि पूरयति। भवान् काचक्षेत्रं अधिकतमं कर्तुम् इच्छति वा, असामान्यं उद्घाटनरूपं समायोजयितुम् इच्छति वा, विशिष्टवास्तुशैल्याः मेलनं कर्तुम् इच्छति वा, कस्टम् स्लाइडिंग् काचद्वारं भवतः लक्ष्यं प्राप्तुं साहाय्यं कर्तुं शक्नोति
मनसि धारयतु यत् कस्टम् द्वारं मानक आकाराणाम् अपेक्षया अधिकमूल्येन दीर्घकालं च सह आगन्तुं शक्नोति। परन्तु अनेकेषां गृहस्वामीणां कृते अन्त्यफलं निवेशस्य योग्यं भवति ।
समीचीन आकारस्य मापनस्य चयनस्य च युक्तयः
समीचीन आकारस्य स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य चयनं सौन्दर्यशास्त्रस्य कार्यस्य च कृते महत्त्वपूर्णम् अस्ति । अत्र भवतः स्थानस्य कृते सम्यक् उपयुक्तं मापनं चयनं च कर्तुं केचन युक्तयः सन्ति:
1. उद्घाटनं मापयन्तु : १.
- उद्घाटनस्य विस्तारं ऊर्ध्वतां च निर्धारयितुं मापदण्डस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
- उद्घाटनस्य उपरि, मध्यभागे, अधः च मापनं कुर्वन्तु येन तत् वर्गाकारं सुनिश्चितं भवति।
- प्रत्येकस्य आयामस्य कृते लघुतममापनस्य उपयोगं कुर्वन्तु येन समुचितं फिट् सुनिश्चितं भवति।
2. फ्रेमं भित्तिं च विचारयन्तु : १.
- भवतः भित्तिस्य मोटाई मापनं कुर्वन्तु येन सुनिश्चितं भवति यत् भवन्तः द्वारस्य फ्रेमं चिन्वन्ति यत् सम्यक् उपयुक्तं भविष्यति।
- उद्घाटनस्य परितः यत्किमपि ट्रिमं वा ढालनं वा गृह्यताम् यत् द्वारस्य फिट् प्रभावितं कर्तुं शक्नोति।
3. संतुलनकार्यं शैली च : १.
- द्वारात् कियत् प्रकाशं दृश्यतां च इच्छति इति विचारयतु।
- चिन्तयतु यत् भवतः कियत् तलस्थानं अस्ति तथा च द्वारं यातायातप्रवाहं कथं प्रभावितं करिष्यति।
- एकं आकारं चिनुत यत् भवतः कक्षस्य समग्रस्य डिजाइनस्य अनुपातस्य च पूरकं भवति।
4. व्यावसायिकस्य परामर्शं कुर्वन्तु : १.
- यदि भवान् आकारनिर्धारणस्य विषये अनिश्चितः अस्ति अथवा अद्वितीयस्थितिः अस्ति तर्हि स्लाइडिंगद्वारव्यावसायिकेन सह परामर्शं कुर्वन्तु।
- ते भवन्तं मापनं कर्तुं, समीचीन आकारं चयनं कर्तुं, उत्तमपरिणामानां कृते सम्यक् संस्थापनं सुनिश्चित्य च सहायं कर्तुं शक्नुवन्ति।
स्मर्यतां यत्, यद्यपि मानक-आकाराः चयन-प्रक्रियाम् सुलभं कर्तुं शक्नुवन्ति तथापि सर्वाधिकं महत्त्वपूर्णं कारकं भवतः विशिष्ट-स्थानस्य कृते सम्यक् कार्यं कुर्वन्तं स्लाइडिंग्-काच-द्वारं चयनं भवति समीचीनमापनं कृत्वा सर्वेषां कारकानाम् विचारः भवतः गृहस्य कृते सम्यक् उपयुक्तं ज्ञातुं साहाय्यं करिष्यति।
निगमन
स्लाइडिंग् ग्लासद्वाराणि विविध उद्घाटनानां डिजाइनप्राथमिकतानां च अनुकूलतायै मानक आकारस्य श्रेण्यां आगच्छन्ति । सर्वाधिकं सामान्यं ऊर्ध्वता ८०, ८२, ९६ इञ्च् भवति, यदा तु पटलसङ्ख्यायाः आधारेण विस्तारः भिद्यते ।
समुचितमापनं व्यावसायिकस्थापनं च निर्बाधं फिट् कार्यं च सुनिश्चित्य कुञ्जी अस्ति। भित्तिमोटाई, फ्रेम आकारः, समग्रसौन्दर्यशास्त्रम् इत्यादीनां कारकानाम् विचारं कृत्वा भवान् स्वगृहस्य कृते सम्यक् स्लाइडिंग् ग्लासद्वारं ज्ञातुं शक्नोति ।
एतावता विकल्पाः उपलभ्यन्ते, मानक-आकारात् आरभ्य कस्टम-समाधानं यावत्, प्रत्येकं स्थानं शैल्यां च अनुकूलतया स्लाइडिंग्-काचद्वारं अस्ति । स्वविकल्पान् अन्वेष्टुम्, तत् अन्वेष्टुम् यत् भवतः गृहस्य सौन्दर्यं कार्यक्षमतां च वर्धयति।
च मानकस्लाइडिंग ग्लासद्वारस्य आकारस्य विषये बहुधा प्रश्नाः sked
प्रश्नः- स्लाइडिंग् ग्लासद्वाराणां कृते सर्वाधिकं सामान्यं ऊर्ध्वता का भवति ?
अ: स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य सर्वाधिकं सामान्यं ऊर्ध्वता ८० इञ्च् (६ पाद ८ इञ्च्) भवति ।
प्रश्नः- 2-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वारस्य मानक-विस्ताराः काः सन्ति?
उ: २-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वारस्य मानक-विस्तारः ६० इञ्च् (५ फीट्), ७२ इञ्च् (६ फीट्), ९६ इञ्च् (८ फीट्) च भवति ।
प्रश्नः- ३-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वाराः कियत् विस्तृताः सन्ति ?
उ: ३-पैनल-स्लाइडिंग् ग्लास-द्वारस्य मानक-विस्तारः १०८ इञ्च् (९ फीट्) १४४ इञ्च् (१२ फीट्) च भवति ।
प्रश्नः- स्लाइडिंग् ग्लासद्वारस्य आकारं चयनं कुर्वन् मया केषां कारकानाम् विचारः करणीयः?
अ: उद्घाटनस्य आकारः, भित्तिस्थूलता, फ्रेमस्य आकारः, प्रकाशस्य दृश्यतायाः च परिमाणं भवन्तः इच्छन्ति इति कारकं विचारयन्तु ।
प्रश्नः- किं मया कस्टम-आकारस्य स्लाइडिंग् ग्लास-द्वारं प्राप्तुं शक्यते ?
उ: हाँ, कस्टम-आकारस्य स्लाइडिंग-काचद्वाराणि उपलभ्यन्ते यदि मानक-आकाराः भवतः आवश्यकतानुसारं न भवन्ति अथवा यदि भवतः अद्वितीयं उद्घाटनं भवति।
प्रश्नः- स्लाइडिंग् काचद्वारस्य कृते कथं मापनं करोमि ?
अ: उपरि, मध्यं, अधः च उद्घाटनस्य विस्तारं, ऊर्ध्वतां च मापयन्तु, तथा च सम्यक् फिट् सुनिश्चित्य लघुतममापनस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
प्रश्नः- मया स्वयमेव स्लाइडिंग् ग्लासद्वारं स्थापनीयम् अथवा व्यावसायिकं नियोक्तव्यम्?
अ: उत्तमपरिणामानां कृते व्यावसायिकं नियोक्तुं अनुशंसितम्, यतः ते मापने, समीचीन आकारस्य चयनं, समुचितस्थापनं सुनिश्चित्य च सहायतां कर्तुं शक्नुवन्ति।
